|
En sıkça görülen ve en çok kayıplara neden olan bir hastalıktır. Cins yada yaş gözetmeksizin tüm kuşlarda baş gösterebilir. Salmonella bakterilerinin neden olduğu bir hastalık olduğundan dolayı adını bu bakterilerden alır. Yukarıda da belirtildiği gibi salmonella bakterileri dünyanın her yerinde her cins ve her yaştaki kuşlarda oluşabilir. Evcil güvercinlerde çoğalmalarını ve hareket yeteneklerini kısıtlayabileceği gibi ölüme de sebebiyet verebilirler. Yapılan kontrollerle uçma yeteneğini, üreme yeteneğini kaybetmiş ve sürekli hareketsiz kalan güvercinler gruptan ayrılıp bertaraf edilmelidir.
Hastalığın Oluşumu:
Ufak olmasına rağmen çok güvercin beslenen kümeslerde daha çok görülür. Bazı zamanlarda önemsiz hastalıklar bile Salmonella hastalığına dönüşebilir.
Hastalık bağırsaklarda ürer ve dışkıyla dışarı çıkarlar. Hasta bir güvercin her dışkı yaptığında milyonlarca bakteriyi dışarı atmış olur. Hasta kuşlarda bu bakteriler bağırsak çeperlerini zayıflatarak dışarı çıkarlar ve direk olarak ciğerlere ve kalbe giderler. Buradan da kan dolaşımı sayesinde tüm vücuda yayılırlar ve genelde ölümle sonuçlanır. Ayrıca solunum yoluyla alınan bakteriler nefes borusuna yapışır ve yine buradan da ciğerlere giderek kan dolaşımı sayesinde tüm vücuda yayılırlar.
Bazı güvercinlerin bünyeleri bu bakterilere karşı aşırı direnç gösterebiliyor. Bu tür güvercinlerde salmonella hastalığı olmasına rağmen bu hastalığın belirtilerini göstermezler. Dirençli güvercinlerde eklemlerde, dişilerde yumurtalıklarda erkeklerde ise testislerde görülür.
Hastalığın Belirtileri:
Bünyelerinin diğerlerine göre daha zayıf olması nedeniyle daha etkili olurlar. Hasta güvercinlerde çiftleşme isteği görülmez. Çok nadiren yumurta olsa bile bu yumurtadan yavru çıkmaz. Yeni yavrular bu hastalığa yakalanırlarsa gelişmeleri durur ve sarımtırak olan gagaları yeşilimsi bir renk alır. İştahsızlık baş gösterir ve 8-14 gün arasında ölürler. Genç güvercinlerde ise sersemlik görülür ve 8-14 hafta arasında ölürler.
Hasta güvercinler nadiren uçarlar yada hiç uçmazlar. Gruptan ayrı yaşarlar ve alttaki resimde görüldüğü gibi tüylerini kabartarak bitkin bir vaziyette dururlar. Bu hastalıktan dolayı ishal baş gösterir ve normalden çok daha fazla su tüketirler. Hasta yavrular anne ve babalarının besleme isteğini reddederler. Hasta güvercinlerin dışkıları bulanık, balgamımsı,yeşil olur ve kötü kokar. Ancak her yeşil dışkı yapan güvercin salmonella hastalığına yakalanmış demek değildir. Bu yeşil dışkı bağırsak enfeksiyonundan dolayı da oluşmuş olabilir.
Bu hastalık güvercinlerin eklem yerlerinde de görülebilir. Hastalığın bu türü güvercinleri öldürmeyebilir. Hastalığın bu türü genelde yaşlı dişi güvercinlerin aşağıdaki resimdeki görüldüğü üzere eklem yerlerinde oluşur. Eklemlerdeki salmonella dışarıdan belli olmayabilir. Ancak bulunduğu yer bastırıldığında acır ve bu bölge normalden sıcak olur. Genelde kanadın ortasındaki eklemde yani dirsekte meydana gelir. Bundan dolayı güvercinler kanatlarını hareket ettiremezler. Kanatlarını hafifçe açık tutar ve yere sarkıtırlar.
Hastalık ayrıca parmak eklemlerinde de oluşabilir. Bazen bezelye büyüklüğünde şişlikler oluşabilir. Ayaklarının üzerine basamazlar bundan dolayı sürünerek kanatlarıyla ilerlemeye çalışırlar.
Bu hastalığa yakalanan güvercinlerin iyileştiği çok nadir görülür. Hastalıklı güvercin olmasa bile iyileşmez. Hastalığın ilerlemesi durumunda alttaki resimde görüldüğü gibi güvercinlerin başı tamamen döner. Bundan dolayı geri geri giderler, yan yatarlar veya sallanırlar.
Genellikle yurtdışındaki ve yurtiçindeki tüm koruma dernekleri ve bu konu hakkında bilgisi olan tüm veterinerler bu hastalığa yakalanan güvercinlerin yok edilmelerini tavsiye ederler. Eğer hasta güvercinler kümeste tutulmaya devam edilirse bu hastalık bütün kuşlara bulaşır. Bundan dolayı hasta güvercinler yok edilmelidir ve kümesteki diğer kuşları dışarı çıkararak kümesteki kuşların temas ettiği her şeyi etkili dezenfekte maddeleri ile çok itinalı bir şekilde temizlenmelidir.
Hastalığın Yayılması :
Bu hastalığın yayılmasındaki en büyük etkenlerden biri bir çok hastalıkta olduğu gibi hasta güvercinlerin dışkılarının herhangi bir şekilde sağlıklı güvercinler tarafından alınmasıdır. Güvercinlerin bu dışkılara basarak beslemek için yavrularının yanına gitmesiyle de yavrulara bulaşabilir. Güvercinlerin beslenmesi için kullanılan malzemelerin temiz olmaması sonucunda da bulaşabilir. Ayrıca ağız yoluyla yani eş güvercinlerin öpüşmesiyle yada anne babanın yavruya kusması sonucunda da bulaşabilir.
Hasta güvercinlerin dışkıları zamanla kurur ve toz haline gelir. Bu kurumuş, toz haline gelmiş ve üzerlerinde milyonlarca bakteri olan dışkılar herhangi bir hava akımı yada güvercinlerin kanat çırpmaları sonucunda havalanırlar ve solunum yoluyla diğer kuşların vücutlarına girerek hastalığa sebep olurlar.
Alttaki resimde görüldüğü gibi dişi güvercinlerin yumurtalıklarına, erkeklerin ise testislerine yerleşirler. Bundan dolayı doğacak yavrular hastalıklı doğar. Bu hastalık o kadar etkilidir ki anne karnındaki daha oluşmuş yada oluşmamış yumurtanın içine bile girebilirler. Hatta doğmuş yumurta kabuğunun üzerine anne ve babalar tarafından getirilen bakteriler kabuktan içeriye girebilirler ve yine hastalıklı yavruların çıkmasına neden olurlar. Bu yavrularda hastalık hemen gözlemlenebilir.
Hastalıklı kuşların bazılarında bu hastalığa ait belirtiler görülmeyebilir. Bu tür kuşlar sadece taşıyıcı olurlar. Hastalık bu tür kuşlarda hastalık yumurtladıktan sonra aktif hale gelebilir.
Hastalıktan Korunma :
Güvercinlerin dışkıları senede bir kere tahlil ettirilmelidir. Hasta olduğundan şüphelenilen kuşlar hemen gözetim altına alınmalıdır. Bu hastalıktan dolayı ölen kuş konu hakkında bilgisi olan bir veterinere götürülerek hastalığın cinsi konusunda emin olunmalıdır. Hasta olan kuşun yakınındaki güvercinlerde gözetim altına alınmalıdır. Bu hastalık yukarıda da belirtildiği gibi yabani kuşlar ve fare ve sıçan gibi tırnaklı yabani hayvanlarla gelir. Bu yüzden bu tür hayvanların kümese girmeleri kesinlikle engellenmelidir. Hasta bir kuş ellendikten sonra kesinlikle başka bir kuş ellenmemelidir.
Hastalığın Tedavisi :
Kümesler kesinlikle düzenli olarak temizlenmelidir. Verilecek olan ilaç güvercinlere enjekte edilebilir yada içme suyuna koyarak içmeleri sağlanabilir. Sularına koyulabilecek ilaçların isimleri şunlardır. Tetracycline, Oxytetracycline, Chlortetracycline, Chloramphenicol. Ancak bu ilaçlar çok erken teşhis de işe yararlar. Eğer hastalık ilerlemişse etki etmezler. Bu ilaçlar en az 14 gün boyunca ve kesinlikle her gün verilmelidir.
Tedavi için gerekli olan ilaçlar ve kullanım şekilleri ile ilgi çalışma devam etmektedir. En kısa zamanda burada yayınlanacaktır.
KAYNAK: Tauben-krankheiten
YAZAR : Werner Lüthgen
ÇEVİRİ : Musa-Rosmarie Dağdelen ve Yusuf Çılgın
DÜZENLEYEN: Yusuf Çılgın
|
